قدرت زبان مادریمان (تورکی) را ببینید
اق"پسونديست در تركي ** به سفيدهم آق مي گوييم
رودخانه را اگر ايرماق ** چشمه را ولي بولاق مي گوييم
ما به مرداب گلى باتلاق **كوچكش را باتاق مى گوييم
آدمي اگر چپي باشدسولچو ** چپدست را ولي سولاق مى گوييم
شخص گيج و نادان را مايماق ** دست و و پا چلفت را سالاق مى گوييم
كام دلبر خامه گون را قايماق ** گونه را ولي ياناق مي گوييم
سقف كام و دهان را داماق ** لنگ لنگان را چولاق مي گوييم
جلبك روي آب را زاباق ** كدو تنبل را قاباق مي گوييم
خشكسالي را اگر قوراق ** زمهرير را سازاق مي گوييم
شاخۀ درختان را بوداق ** سنبل گندم را باشاق مي گوييم
وصلۀ لباس كهنه را ياماق ** پيرهن كلفت را قازاق مي گوييم
هر وسيلۀ پرواز را اوچاق ** هر وثيقۀ ممنوع را قاچاق مي گوييم
داس قوسي شكل را اگر اوراق ** قوس رنگين كمان را قوشاق مي گوييم
برمسافت هاي دور اوزاق ** دورتر اگر باشد ايراق مي گوييم
عضو پايۀ بدن را آياق ** عضو توي بدن را دالاق مي گوييم
گلاب به رويت تهوع را قوساق** هرچه ممنوع شود اگر ياساق مي گوييم
اندكي قبل را بير آز اؤنجه ** قبل تر را ولي باياق مي گوييم
كلاف و نخ توپي را يوماق ** چاشني غذا را سوماق مي گوييم
آغوش گرم و صميمي را قوجاق** خود گرما را سيجاق مي گوييم
نام و نشان كردن كسي را آداق ** آزمودنش را ولي سيناق مي گوييم
درك و فهم آدمي را قاناق ** كاسۀ غذا را چاناق مي گوييم
كودك و بچه را گاهي اوشاق ** چوبدستي را ولي چوماق مي گوييم
خر باركش را ائششك و اولاق ** زين و چرم اسب را ياراق مي گوييم
تكيه گاه و حامي را داياق ** روش و سبك و راه را ساياق مي گوييم
كلاه-خود و سرپوش را پاپاق ** شانۀ موي سر را داراق مي گوييم
تخت خواب شبانه را ياتاق ** روشني بخش شب را چيراق مي گوييم
گوشه و جاي دنج را بوجاق ** گوشه و كنار چيزي را قيراق مي گوييم
ايستگاه نقليات را دوراق ** پرس و جوي نشاني را سوراق مي گوييم
لب و لوچۀ انسان را دوداق ** گوش شنوايش را ولي قولاق مي گوييم
شخص بسيار ابله و گيج را ماماق** كنجكاوي را ماراق مي گوييم
درب و درپوش ظرف را قاپاق ** آتش زير آن را اوجاق مي گوييم
شير مرد دلير را قوچاق ** چاقوي تيز را پيچاق مي گوييم
خانه هاي كوچك سرا را اوتاق ** بخش انباريش را قالاق مي گوييم
تله و دام تركي را دوزاق ** ميهمان خانه را قوناق مي گوييم
یاشاسین گوجلو دیلیمیز"
وقتی میگن زبان ترکی جز سه زبان برتر و باقاعده دنیاست به خاطر این میگن؛
اتاق
اتاق+لار
اتاق+لار+دا
اتاق+لار+دا+کی
اتاق+لار+دا+کی+لار
اتاق+لار+دا+کی+لار+دان
اتاق+لار+دا+کی+لار+دان+بیری
اتاق+لار+دا+کی+لار+دان+بیری+نی
اتاق+لار+دا+کی+لار+دان+بیری+نی+گتیر
برخی کلمات تورکی رایج در زبان فارسی
1⃣ كلماتی كه به «مه» ختم می شوند، مانند گزمه، ساچمه، دیشلمه، دولمه، چكمه، قابلمه، قیمه، سرمه، سورتمه، یورتمه، تخمه، كرشمه، چمباتمه، تكمه و ...
2⃣ كلماتی كه به پسوند «چی» ختم می¬شوند، مانند مانند سورچی، قیچی، قاچاقچی، جارچی، توپچی، یالانچی و ...
3⃣كلماتی كه به «چه» یا «جه» ختم میشوند («چه» پسوند تصغیر در زبان توركی است مانند ك در فارسی) مانند بچه، گوجه (گؤی + جه) بوقچه (بوق «چمدان» + چه) طاقچه، باغچه، كوچه (كوی «روستا» + چه)، غنچه (غونچا)، سئرچه، تپانچه، یونجه و ...
4⃣ كلماتی كه به «اق» ختم میشوند، مانند قاچاق، چلاق، قالتاق، ییلاق، قشلاق، الاغ (الاق)، یراق، چماق، قنداق، باتلاق، چخماق سنجاق، بایراق (بیرق)، چراق، ( چیرماق یعنی سوسو كردن )، سراغ (سوراق) و ...
6⃣كلماتی كه به «اَك» ختم می شوند مانند تشك، اوردك، الك، یدك، ببك، كولاك (كوللاماق یعنی مدفون كردن)، بلوك (از بولماق به معنای بخش كردن)، كمك و ...
6⃣ كلماتی دو قسمتی مانند ده ده، به به، په په، نه نه، قاغا (كاكا)، چیل چیل (چلچله)، سلانه سلانه (ساللانا ساللانا) و ...
7⃣ كلماتی كه به «ار» ختم میشوند، مانند چاپار، دمار (دامار)، قاجار، سالار (از فعل سالماق بر زمین زننده، پهلوان)، تومار، آچار، افشار (اؤوشار) و ...
8⃣ كلماتی كه به «اج» ختم میشوند، مانند تاراج، آماج، اوماج، دیلماج، تیماج و ...
9⃣فعلهایی مانند قاطی كردن، چلاندن، قرتاندن، قردادن، قِر آمدن، چاپیدن، چروكیدن، كیپ كردن، قاپیدن و ...
🔟 ابزارآلات جنگی، مانند توپ، تپانچه، تفنگ، ماشه، گلنگدن، گلوله، فشنگ، قشون، قپوز، چاووش ( از چو به معنای خبر)، باروت، اوردو، سرگرد، گردان و ...
1⃣1⃣ نام بسیاری از پرندهها و جانوران مانند قرقی، بالابان، دورنا، طرلان، بلدرچین، لاچین و بایقوش، قورباغه، مارال و ...
2⃣1⃣ نام ابزارآلات موسیقی مانند دهل (دوول به معنای كوبیدن)، باغلما، تنبك، بالابان، و ...
3⃣1⃣عوارض طبیعی مانند، تپه، دره، جلگه (چؤلگه به معنای صحرا)، كویر (كو + یئر)، لوت و ...
4⃣1⃣ ادوات آشپرخانه مانند، بشقاب، چنگال، قاشق، قابلمه، سفره، قزقان، ملاقه و ...
5⃣1⃣ نسبت¬های فامیلی مانند، داداش، آبجی، قاین، دایی، نه نه، آقا، بابا، خانم، خان، بیگ و ...
6⃣1⃣كلماتی مانند پالتو، پلاس، پالان از تركی گرفته شده اند (پالتار در تركی به معنای پوشاك میباشد: پال = کاور، پوشش دهنده)، قالی و ...